بهتر است ثروتمند زندگی کنیم تا اینکه ثروتمند بمیریم. جانسون

سه شنبه ۲ آبان ۱۳۹۶

سرطان و بارداری، آیا با یکدیگر تداخل دارند؟!

تاریخ : 1396/06/29 سرطان و بارداری، آیا با یکدیگر تداخل دارند؟!

سرطان و بارداری، آیا با یکدیگر تداخل دارند؟!


این روزها از گوشه و کنار زیاد اسم سرطان را می‌شنویم. شاید امروزه شیوع این بیماری از سرماخوردگی هم بیشتر باشد. با این حال با پیشرفت علم و تکنولوژی تا حد زیادی این بیماری اگر به‌درستی و به‌موقع تشخیص داده شود، قابل درمان و پیشگیری باشد، اما یکی از نگران‌کننده‌ترین زمان ابتلا به این بیماری در دوران بارداری است و حتی شاید قبل از بارداری. اما آیا سرطان برای مادران پایان زندگی است؟ یا واقعا باید بعد از درمان سرطان قید بارداری را زد؟ یا در دوران بارداری این بیماری می‌تواند پیروز میدان شود؟! این سوالاتی است که ممکن است ذهن هر خانمی را به خود درگیر کند. در ادامه دکتر نوشین نظری متخصص زنان و زایمان بیشتر توضیح می‌دهند.

 

در دوران بارداری، مراقب این سه سرطان شایع باشید!
در سنین باروری ابتلا به یکسری از سرطان‌ها شایع‌تر است که گاهی اوقات این دسته از سرطان‌ها ممکن است با دوران بارداری تداخل داشته باشد.

  • اولین سرطان شایع، سرطان سینه است که از هر 5هزار بارداری یک نفر را به خود درگیر می‌کند.
  • دومین سرطان تیروئید است که از هر 7هزار بارداری یک نفر به آن مبتلا می‌شود و
  • سومین سرطان شایع، سرطان دهانه رحم است که از هر 8هزار نفر یک مورد را به خود اختصاص می‌دهد.

این سه نوع سرطان جزء سرطان‌های شایعی هستند که ممکن است فرد در دوران بارداری درگیرش شود. درمورد درمان سرطان باید این نکته را همیشه به یاد داشته باشیم که یک درمان و تجویز کلی را نمی‌توان به همه اختصاص داد. هر فرد درمان منحصر به فرد خود را دارد و درمان فرد به فرد تعیین می‌شود. با این حال ممکن است برای برخی افراد سوال باشد که افراد باوجود چه سرطان‌هایی قادر به بارداری هستند و در صورت ابتلا به این دسته از سرطان‌ها نمی‌توانند باردار شوند؟! به‌طور کلی مطرح کردن چنین سوالی درست و علمی نیست چراکه نمی‌توان در این زمینه سرطان‌ها را دسته‌بندی کرد. موضوع سرطان و بارداری مسئله‌ای نیست که بتوان برای همه افراد یک نسخه واحد و یکسان را تعیین کرد؛ اما رعایت کردن و دانستن یکسری نکات در این زمینه می‌تواند لازم و ضروری باشد.

 
 
 
اقداماتی که باید در صورت مواجهه با سرطان انجام داد
وقتی مادری در دوران بارداری به سرطان مبتلا می‌شود، اولین نکته‌ای را که یک متخصص باید به آن توجه کند این است که سرطان در چه مرحله‌ای است؟ بعد از مشخص شدن مرحله سرطان، باید تمایل مادر را نسبت به بارداری بسنجیم و بعد از آن باید مشخص شود که آیا با مشکل به‌وجود آمده می‌توان دوره بارداری را به پایان رساند یا ادامه دادن آن می‌تواند با عوارض همراه باشد؟! با این حال در دوران بارداری اگر سرطان تشخیص داده شود، در بیشتر مواقع اولویت‌مان سلامت مادر است.  در صورتی که با نوع پرخطر مواجه نباشیم، وضعیت جنین را لحاظ می‌کنیم که اقدامات تشخیصی را بعد از هفته 12 تا 14بارداری انجام می‌دهیم. البته ما معتقد هستیم که اگر سلامت مادر در خطر باشد اقدامات تشخیصی را باید انجام داد. همچنین با مادر صحبت‌های لازمه را انجام می‌دهیم و بیمار را از عوارض احتمالی آگاه می‌کنیم، بعد از آن تصمیم‌گیری را به‌عهده مادر می‌گذاریم.
 
مراقب مسائل خونی باشید!
افرادی که مبتلا به سرطان می‌شوند مسائل خونی‌شان با سایر افراد متفاوت است. همچنین در دوران بارداری هم مسائل خونی یک فرد باردار با خانمی که در شرایط عادی به‌سر می‌برد، متفاوت است چراکه خون این افراد تمایل به لخته شدن یا همان آمبولی دارد. غیر از سرطان، خود مسئله بارداری هم این مورد، یعنی لخته شدن خون، را افزایش می‌دهد. برای همین باید به این دسته از مادران داروهایی تجویز شود که احتمال بروز این عارضه به حداقل برسد.
 
 
بهترین راه تشخیص سرطان در دوران بارداری
در بارداری اگر مشکوک به سرطان باشیم بهترین روش انجام سونوگرافی تشخیصی است، چراکه اکثر روش‌های تصویربرداری تشخیصی مانند سی‌تی‌اسکن یا گرافی‌های ساده (عکسبرداری) میزان اشعه ایکس کمی دارند، لذا ثابت شده با انجام این روش‌ها لطمه‌ای به جنین وارد نمی‌شود. همچنین حین بارداری در صورت صلاحدید پزشک با استفاده از پوشش‌های مخصوص مانع از نفوذ اشعه قابل انجام است. اما روش MRI را توصیه نمی‌کنیم، اما اگر لازم و ضروری باشد، ترجیح بر این است که این کار بعد از سه ماهه دوم بارداری انجام شود. همچنین ترجیح بر این است که از ماده حاجب استفاده نشود چراکه این ماده در خون جفت تجمع پیدا می‌کند و ممکن است به جنین برسد.
 
بعد از درمان سرطان، می‌توان به بارداری فکر کرد؟!
مادرانی که قبل از بارداری با بیماری سرطان مقابله کرده‌اند و در این نبرد سخت پیروز شده‌اند، اگر قصد بارداری دارند باید قبل از هر اقدامی حتما با پزشک خود در این زمینه مشورت داشته باشند، چراکه در دوران مقابله با سرطان، قدرت باروری این افراد نسبت به افراد عادی کاهش پیدا می‌کند. برای همین ممکن است نیاز به روش‌های کمک باروری باشد. اما امروزه توصیه بر این است خانم‌هایی که هنوز ازدواج نکرده‌اند و قصد بارداری در آینده دارند اما متاسفانه به بیماری سرطان مبتلا شده‌اند قبل از شروع درمان این افراد به پزشک زنان مراجعه کنند، چراکه در صورت امکان متخصص زنان بافت تخمدان‌شان را برداشته و به‌صورت فریز در می‌آورد، اما دسته دیگری هستند که ازدواج کرده‌اند و قصد بارداری هم دارند اما قبل از بارداری با مشکل سرطان مواجه شده‌اند. پیشنهاد ما به این افراد انجماد جنین است. به این صورت که جنین‌ها را در خارج از رحم به صورت آزمایشگاهی تشکیل می‌دهیم. قبل از اقدامات شیمی‌درمانی و اشعه‌درمانی در افراد مبتلا به بیماری و متاهل، اقدام به بارداری خارج از محیط رحم و تشکیل جنین‌های متعدد، بهترین روش برای احتمال بارداری در آینده است. در خانم‌های مجرد هم که گفته شد از روش فریز کردن استفاده شده که بعد از انجام اقدامات مذکور درمان اصلی سرطان شروع می‌شود.
 
آیا انجام این کار لازم و ضروری است؟!
با این حال ممکن است خانمی بعد از پایان دوره درمانی سرطان بدون استفاده از تخمک‌های فریز شده باردار شود و دیگر نیازی به آن تخمک‌های فریز شده نباشد، اما به‌طور کلی اشعه‌درمانی در نوجوانی و جوانی باعث می‌شود حجم رحم کوچک شود. در کل بعد از پایان دوره درمان اگر مادر باردار شود، نوزادی که متولد می‌شود درمعرض افزایش ناهنجاری مادرزادی به‌دلیل مشکل گفته شده، نخواهد بود. تنها مشکلی که می‌تواند اشعه‌درمانی برای یک زن ایجاد کند، مشکل عدم باروری است و اگر مادری با‌وجود این کار باردار شود، دیگر مشکلی نه مادر و نه جنین را تهدید نخواهد کرد. البته باید به این نکته اشاره کنم که اشعه‌درمانی قبل از بارداری در آینده برای جنین مشکل‌ساز نخواهد بود. ممکن است مشکلات دیگری مانند زایمان زودرس را ایجاد کند که آن هم ناشی از کوچک شدن سایز رحم است.


 
سرطان دهانه رحم و بارداری:
یکی از سرطان‌هایی که ممکن است خانم‌ها در دوران بارداری متوجه آن شوند، سرطان دهانه رحم است که از 8هزار و 500بارداری یک نفر ممکن است به آن مبتلا شود. به‌طور کلی ما به خانم‌هایی که قصد بارداری دارند، توصیه می‌کنیم تمام اقدامات قبل از بارداری را انجام دهند که یکی از مهم‌ترین این اقدامات انجام تست سرطان دهانه رحم یا همان پاپ‌اسمیر است. اما در برخی مواقع ممکن است فرد به‌صورت ناخواسته باردار شود و به‌همین دلیل اقدامات قبل از بارداری را انجام نداده باشد. با این حال برخی اوقات ممکن است یک خانم هم باردار و هم مبتلا به سرطان دهانه رحم شده باشد. ابتدا باید نوع سرطان را مشخص کرد چراکه سرطان‌ها انواع مختلف دارند. اگر از نوع وخیم و تهاجمی نباشد درمان می‌تواند به بعد از زایمان موکول شود، یعنی 6هفته بعد از زایمان می‌توان کارهای پرتودرمانی را شروع کرد. اما افرادی که سرطان‌های‌شان از نوع مهاجم باشد اگر در اوایل بارداری متوجه این مشکل شویم، باید بچه را سقط و درمان را شروع کرد. اما اگر در اواخر دوره بارداری یعنی نزدیک به زمان زایمان سرطان آن هم از نوع بدخیم تشخیص داده شود بازهم توصیه می‌شود 6هفته بعد از زایمان درمان سرطان شروع شود. در دوران بارداری به‌دلیل احتمال پاره شدن کیسه آب و سقط جنین نمی‌توانیم درمان حاد سرطان دهانه رحم را انجام دهیم چراکه ممکن است برای درمان قسمت زیادی از دهانه رحم را با تیغ جراحی برش دهیم که این کار ممکن است به جنین آسیب برساند.
 
نکته!
مادری که قبل از دوران بارداری به بیماری سرطان مبتلا بوده و توسط درمان‌های تجویز شده بهبود پیدا کرده، برای سلامت جنین در دوران بارداری نباید نگرانی داشته باشد، تنها مسئله نگران‌کننده عدم بارداری است که با روش‌های گفته شده می‌توان تاحد زیادی این مشکل را برطرف کرد.
 
 
سرطان رحم و بارداری: 
یکی دیگر از سرطان‌های زنانه سرطان رحم است که البته بیشتر در زنان بالای 40سال این سرطان دیده می‌شود. برای همین به‌ندرت در دوران بارداری مادری با این مشکل مواجه می‌شود. با این حال درصد کمی ممکن است این سرطان در مادران باردار که حدود سنی‌شان 37 الی 38 است، مشاهده شود اما بازهم تاکید می‌کنم که درصد ابتلا به این سرطان تا قبل از 40سالگی بسیار پایین است. با این حال در این مواقع سعی بر این است که براساس شرایط فعلی فرد تصمیم‌گیری درست را بگیریم. در بعضی مواقع باتوجه به شرایطی که مادر دارد، ممکن است نیاز باشد که جنین خارج شود و در برخی مواقع ممکن است تا زمان زایمان صبر کرد.
 
سرطان تخمدان:
سرطان تخمدان بیماری بدن مسن است برای همین نوع بدخیم آن بیشتر در سنین بعد از بارداری به وجود می‌آید و در دوران بارداری بیشتر با نوع خوش‌خیم آن مواجه هستیم. سرطان تخمدان آن هم از نوع خوش‌خیم با خطر مرگ برای فرد همراه نیست برای همین در صورت نیاز سه ماهه دوم بارداری می‌توان عمل جراحی را انجام داد.
 
سرطان پستان:
شایع‌ترین سرطان در خانم‌ها سرطان پستان است، در حدی که این سرطان در افراد جوان و حتی در سنین بارداری هم به‌وفور دیده می‌شود. در دوران بارداری تشخیص این سرطان کمی مشکل است چراکه بافت پستان متراکم و فوق‌العاده اسفنجی است و تشخیص وجود توده را مشکل می‌کند. با این حال 80درصد افراد خودشان متوجه وجود توده‌ای به اندازه گردو یا بادام در سینه‌شان شده‌اند و به وجود بیماری سرطان مشکوک شدند. بهترین راه تشخیص به‌خصوص در دوران بارداری انجام سونوگرافی است چراکه سونوگرافی در این مواقع بالاترین حساسیت را دارد و همچنین انجام این کار در دوران بارداری هیچ مشکلی به همراه ندارد. در صورت تشخیص توده سرطانی در سینه اقدام درمانی خارج کردن توده از سینه توسط عمل جراحی است که باید هرچه زودتر این کار انجام شود که دوران بارداری این کار انجام می‌شود. ‌اما اگر سرطان متاستاز داده باشد، دیگر بنا به شدت متاستاز و نواحی درگیر شده تصمیم‌گیری می‌شود که بارداری ادامه پیدا کند یا نه؟! با این حال در بارداری، آیا سرطان پستان بیشتر می‌شود یا نه، هنوز مشخص نیست. یعنی نمی‌توان به صراحت گفت چون فرد باردار است سرطان در این دوران مهاجم‌تر است. با این حال ما کارهای تشخیصی ازجمله  نمونه‌برداری از توده در دوران بارداری انجام می‌دهیم.
 
سرطان‌های تیروئید و بارداری
سرطان‌های تیروئید درمان‌های مختلفی دارد. به‌عنوان مثلا در صورت نیاز ممکن است در سه ماهه دوم برای درمان این سرطان عمل جراحی صورت گیرد. اما در بعضی اوقات بنا به پاتولوژی و بررسی‌های انجام شده پزشک عمل جراحی را به بعد از زایمان به تعویق می‌اندازد چراکه این کار خطرآفرین نخواهد بود و می‌توان تا بعد از زایمان تامل کرد. با این حال بهتر است بدانید که تشخیص سرطان تیروئید در دوران بارداری لزومی به ختم دوره بارداری ندارد. اما در دوران بارداری و شیردهی مطلقا نباید درمانی انجام داد. افرادی که از سرطان تیروئید بهبود  یافته‌اند و قصد بارداری دارند باید از درمان قطعی‌شان حداقل 6ماه تا یک سال گذشته باشد، چراکه داروهای شیمی‌درمانی و اشعه‌درمانی در بارداری مجاز نیستند.
 
 
توصیه برای افرادی که سرطان داشته‌اند و درمان شده‌اند:
فردی که چندین سال پیش تحت درمان سرطان بوده و از این بیماری رهایی پیدا کرده و حالا بعد از چندین سال قصد بارداری دارد، توصیه ما این است که از درمان قطعی سرطان دو تا سه سال بگذرد و همچنین باید قبل از اقدام به بارداری بین دو تا سه ماه تحت‌نظر متخصص زنان باشد تا بررسی‌های لازم انجام شود. همچنین بهتر است این دسته از خانم‌ها برای جلوگیری از بارداری از قرص‌ها و روش‌های  هورمونی استفاده نکنند و برای جلوگیری از روش‌های مکانیکی مثل وسایل پیشگیری داخل رحمی مانند IUD یا کاندوم استفاده کنند.‌ همچنین خانم‌هایی که از داروهای شیمی‌درمانی تاموکسیفن استفاده می‌کنند (این دارو را خانم‌هایی که به سرطان  پستان مبتلا بوده‌اند، کاملا می‌شناسند چراکه به مدت 5سال از این دارو استفاد کرده‌اند) توصیه می‌شود حداقل دوماه از قطع مصرف این دارو گذشته باشد و سپس اقدام به بارداری کنند چراکه این دارو در جفت تجمع می‌یابد.

 

لطفا برای ارتباط بیشتر و پرسش از خانم دکتر نوشین نظری لطفا کلیک کنید

اشتراک گذاری : 

شما هم می توانید نظر خود را ارسال کنید.


نظرات کاربران


معرفی بیماری های متخصص زنان و زایمان و نازایی

 عفونت های شایع ناحیه تناسلی در زنان عفونت های شایع ناحیه تناسلی در زنان

عفونت های ناحیه تناسلی از شایع ترین شکایت های بانوان به ویژه در سن تولید مثل (18 – 50 سالگی) است. افزایش ترشح اگر باعث تغییر رنگ، بو ، التهاب ناحیه تناسلی، خارش و سوزش شود، غیر طبیعی است؛ به ویژه این که اگر بیمار در زمان عادت ماهیانه نباشد اما ترشح خونی داشته باشد، حتماً باید به پزشک مراجعه کند.

آخرین مطالب پزشکی متخصص زنان و زایمان و نازایی