ساره خودرو

یکشنبه ۲۷ مرداد ۱۳۹۸

وسواس فکری و عملی

تاریخ : 1398/05/12 وسواس فکری و عملی

اختلال وسواس فکری عملی یکی از 20 اختلال شایع در دنیاست که بسیاری از افراد بدون آگاهی از آن مبتلا به این اختلال هستند. اگر چک کردن درب ماشین و یا منزلتان چند بار برای شما اتفاق بیفتد تبدیل به نوعی وسواس می شود.

وسواس فکری و عملی چیست؟

وسواس فکری- عملی یا OCD نوعی اختلال روانی است که فرد به دلیل افکار و ترس های غیر منطقی رفتارهای تکراری اجبار گونه از خود بروز می دهد.

ممکن است پس از گذشت مدتی این وسواس ها با فعالیت های روزانه فرد قاطی شده و مشکلاتی ایجاد می کند.

اختلال وسواس فکری-عملی در واقع یکی از انواع اختلالات اضطرابی است که باعث ایجاد افکار غیرقابل کنترل و اگلوهای تکراری می شوید.

وسواس فکری شامل افکار ، ایده ها ، تصاویر یا هیجان های پایداری است که یکباره وارد ذهن می شود و تمام فضای ذهن را اشغال می کند و باعث نگرانی ، اضظراب ، ناراحتی و پریشانی شدید می شوند این ها ناخواسته وارد ذهن فرد می شوند و این وسواس ها همان ترس افراد می باشد.

وسواس عملی مجموعه ای از رفتارها و اعمال ذهنی تکرار شونده ای هستند که در پاسخ به وسواس فکری داده می شوند در حالی که فرد احساس می کند با انجام اینکار ها از افکارها رهایی می یابد و از میزان اضطراب و نگرانی او کاسته می شود.

در تمیم مراحل با مراجعه به مشاور روانشناس این اختلالات روانی قابل درمان میباشند.

علائم وسواس

دسته های مختلف اختلال وسواس فکری عملی :

وسواس به آلودگی :

این افراد از آلودگی و میکروب میترسند و چندین بار دست های خودشان را می شویند.

وارسی کننده :

این افراد ترس از کارهایی دارند که انجام ندادن آنها خطرناک یا ریسکی است محیط را بررسی می کنند مانند بررسی کردن قفل در یا شیر گاز

شکاک ها :

این افراد به انجام مرحله به مرحله کارها وسواس دارند و می ترسند که در صورت عدم انجام ان توسط دیگران سرزنش شوند.

برنامه ریزها :

این افراد به نظم و ترتیب ، رنگ ها حساس اند و حتی دچار خرافات شده اند.

محتکر ها :

این افراد دچار اختلال احتکار مکررا وسایل و چیزهایی که نیاز ندارند را جمع می کنند تا در صورت قحطی شاید به آن ها احتیاج پیدا کنند.

وسواس فکری

چه عاملی باعث ادامه این نوع از وسواس می شود؟

تلاش برای بیرون کردن از ذهن که این کار معمولا باعث می شود افکار بارگردند.

اعمال تکراری ، چک کردن و باقی کارها باعث می شود مدت کوتاهی از نگرانی شما کم شود مخصوصا در صورتی که بدانید می توانید از یک حادثه بد جلوگیری کند اما هر بار که شما اینطور رفتار می کنید باورتان برای اینکه از وقوع حوادث بعد جلوگیری می کنند را قدرت می دهیدو شما فشار بیشتری برای انجام آن حس می کنید.

رایج ترین وسواس های فکری و عملی چیست؟

  1.  ترس از ابتلا به یک بیماری مانند سرطان
  2.  ترس از نجس کردن یا شدن
  3. ترس به دست زدن سم یا مواد آلوده
  4. ترس از انجام کاری غیر اخلاقی یا انجام رفتاری خجالت آور
  5.  ترس از فراموش کردن انجام کاری مانند قفل کردن در ، بستن شیرگاز
  6.  شستشو و آبکشی مکرر و طولانی مثل شستن مکرر دست ها در طول روز
  7.  انجام کارهای تکراری مثل 16 بار چراغ را روشن و خاموش کردن
  8. گذاشتن اشیاء به صورت قرینه و یا با نظمی خاص
مقاله پیشنهادی : تشخیص اختلالات شخصیتی

این اختلال چگونه به وجود می آید ؟

آمارها نشان می دهد که 90% افرادی افکاری مانند بیماران وسواسی دارند ولی این افکار افراد مبتلا به این اختلال را بیشتر از دیگران ناراحت می کنند.

بیشتر اوقات افرادی که باعث نگرانی افراد می شود مغایر با باورهای انهاست انها میترسند که به بچه ی خود اسیب بزنند و یا مخالف دین و مذهب خود کاری را انجام دهند.

این افراد سعی می کنند از این افکار دوری کنند و معمولا خودشان را مجبور به متوقف کردن افکارشان می کنند.

اما در اصل مشکل اینجاست که هرچه بیشتر سعی می کنند در اصل به آن بیشتر فکر می کنند .

به همین علت بیشتر افراد کارهای مانند شستن زیاد و یا زیر لب خواندن را برای رهایی از افکارشان انتخاب می کنند این کارها اضطرابشان را کم می کند اما موقتی است و خیلی زود به رفتار قبلی خود باز می گردند.

سه عامل در کل در بروز این نوع رفتارها تاثیر گذار هستند : عوامل بیولوژیکی ، عوامل ژنتیکی و عوامل محیطی

در عملکرد بیولوزیکی ممکن است این وسواس بر اثر تغییراتی در واکنش های شیمیایی بدن ، عملکرد مغز و سطح سرتونین ایجاد شود.

در عامل ژنتیکی ژن ها باعث ایجاد این وسواس ها هستند در صورتی که والدین یا یکی از اعضای خانواده دچار باشد باقی اعضا نیز به این وسواس گرفتار می شوند.

عوامل محیطی مانند حوادث استرس زا ، اضطراب و اختلالات روانی و افسردگی همگی بر روی ابتلا به این وسواس دخیل می باشند.

وسواس فکری و عملی

علائم اجتماعی وسواس فکری و عملی :

  1. دست های آسیب دیده در پی شستشوی مکرر
  2. از دست دادن با دیگر افراد و یا لمس وسایل عمومی دوری می کنند.
  3. کارها و چیزهای مختلف را مکررا تکرار می کنند
  4. ناتوانی در شکستن عادت ها و روتین ها
  5. شمارش یا تکرار بی دلیل یا بیش از حد عبارت یا کار خاصی
  6. دوری از کارهایی که باعث وسواس فکری می شود.
  7. عوارض و خطرات وسواس فکری عملی
  8. مسائل بهداشتی مانند ابتلا به درماتیت تماسی به دلیل شستشوی مکرر
  9. مشکلات در روابط
  10. افکار و تمایل به خودکشی
  11. افت کیفیت زندگی
  12. عدم تمرکز در کار ، تحصیل و فعالیت های اجتماعی

برای درمان اختلال وسواس فکری و عملی چه باید کرد ؟

یک روش درمانی آن خود درمانی است شما می توانید افکار و وسواس خود را روی کاغذ بنویسید و بعد آنها را بخوانید و یا حتی ضبط کنید و دوباره به آن گوش کنید و برای انجام آم کار مقاومت کنید. از مشروبات الکلی دوری کنید. کتاب های مفید و کمک کننده مربوط به وسواس های خود را مطالعه کنید.

یک روش درمانی دیگر تخصصی است که استفاده از روان درمانی و دارو درمانی به شما پیشنهاد می شود. هدف از روان درمانی کار بر روی افکار منفی ، سرزنش کننده و غیر واقعی است.

در دارو درمانی داروهای ضد افسردگی تجویز می شود حتی اگر شما افسرده نباشید نیز می تواند مفید باشد. آنها می توانند به تنهایی و یا حتی همراه روان درمانی در اختلالات وسواس فکری و عملی استفاده می شوند.

داروهای تجویز شده در این اختلال به شرح زیر می باشد :

  1. کلومیپرامین برای افراد بزرگسال و کودکان 10 سال به بالا
  2. فلوکستین : برای بزرگسالان و کودکان 7 به بالا
  3. باروکستین : فقط برای بزرگسال تجویز می شود
  4. سرترالین : برای افراد بزرگسال و کودکان 6 به بالا تجویز می شود.

مشاهده ویدیو : صحبت های دکتر لیلا محمدی، روانشناس بالینی در مورد "اختلال وسواس"

اشتراک گذاری : 

شما هم می توانید نظر خود را ارسال کنید.


نظرات کاربران


معرفی بیماری های روانشناسی و مشاوره

آخرین مطالب پزشکی روانشناسی و مشاوره